Türkiye’nin toplam dış borcunun %55 ka-
darı dolar cinsinden. Euro cinsi dış borçların
payı %34, TL cinsi olanların payı %9 düze-
yinde. %2 kadar borç da diğer dövizlerden
meydana geliyor.
Dolardaki artışın yaratacağı en belirgin
olumsuzluk da zaten ithalattaki payın yüksek
olmasından kaynaklanıyor. Türkiye bu yılın
ilk yedi ayı toplamındaki gerçekleşmeye göre
ithalatının %64’ünü dolar cinsinden yaptı. İt-
halatta euronun payı %30, Türk Lirası’nın payı
%5, diğer dövizlerin payı ise %1 düzeyinde.
İthalatın neredeyse üçte ikisinin dolarla
yapılıyor olması, ithal enflasyon gerçeğiyle
yeniden yüz yüze kalmamız sonucunu doğu-
racak, bu kaçınılmaz. Enerji zamlarının peş
peşe gelmesinden kaçınmamız mümkün ol-
mayacak. Enerji zamları da zincirleme başka
zamlara yol açacak. Ve bu zamların etkisiyle,
kur artışı başlamadan önce bile pek mümkün
görülmeyen 2014 enflasyonunu %10’un al-
tında tutma şansımız, artık iyice mümkün
olmaktan çıkacak.
Döviz kompozisyonu ihracatta ise çok
farklı. İhracatın %47’si dolar, %44’ü euro,
%4’ü Türk Lirası, %5’i de diğer dövizlerle
gerçekleştiriliyor.
İhracatta ithalata olan bağımlılık da dik-
kate alınırsa sıkıntının daha da büyüyeceğini
görmek için kahin olmaya gerek yok.
İthalatın üçte ikisini pahalı dolar, üçte
birini değeri yerinde saymakta olan euro ile
yapacaksınız...
Sonra bu şekilde gerçekleştirdiğiniz ithalatla
nihai ürün üretip bunu eşit sayılabilecek oranda
dolar ve euro cinsinden ihraç edeceksiniz...
Bu döngü sürecinde bir süre sonra kâr
azalmaya ve sıfırlanmaya doğru gitmeye
başlayacak...
Dolayısıyla dolardaki artışın yalnızca TL’ye
karşı değil, euroya karşı da belirgin hale gel-
mesi, dış ticaretindeki kompozisyon yüzün-
den Türkiye’yi çok yakından ve çok olumsuz
biçimde etkilemeye aday görünüyor.
Ve tabii ki dış borç... Borcun ödenme dö-
nemi geldiğinde dolar kurunun yukarıda bu-
lunması özel sektörü zorlayacak. Hem zaten
son dönemde dolardaki artışın altında biraz
da borcunu bir an önce kapatmak isteyen özel
sektör kuruluşlarının dolar talebinin yattığı
da bilinen bir gerçek.
Türkiye enflasyon hedefinde havlu at-
maya alışkın da, bu yıl çok özel bir durum
GÖSTERGELER
116
EKONOMİK
FORUM
ENFLASYON:
