töründe talebin canlanması sorunun kısmen
aşıldığına işaret ediyor, ama konut stokunun
giderek büyüdüğü gerçeği de somut bir şekil-
de karşımızda.
İlk dokuz ayda ilk el konut satışı 383
bin düzeyinde gerçekleşmişti. İlk el 383 bin
konutun satıldığı dokuz ayda belediyelerin
kullanım izni verdiği konut sayısı ise 569
bini buldu. Elbette bu yıl satılan konutların
tümüne bu yıl kullanım izni verilmiş değil,
dolayısıyla bire bir eşleştirme çok doğru olma-
yabilir, ama rakamlar iyi kötü bir fikir veriyor.
İlk dokuz ayda, satışı gerçekleşen ilk el
her 67 konuta karşılık, 100 konuta da kul-
lanılabilir izni verilmiş. Yani stoka 33 konut
eklenmiş.
Denge daha da bozulacak
Belediyelerin verdiği yapı ruhsatı ve yapı
kullanma izin belgesi verilerinde çapraz bir
gelişme söz konusu. Yapı ruhsatı sayısı kap-
samındaki daire sayısının yüksek olduğu yılı
izleyen yıl, bu kez izin belgesi sayısı yüksek
gerçekleşiyor. Çünkü normal koşullarda bir
inşaatın ruhsata bağlandıktan sonra tamam-
lanıp bu kez izin belgesi alması bir-bir buçuk
yıl sürüyor.
Bu yılın ilk dokuz ayında yapı ruhsatı
verilen daire sayısında geçen yıla göre tam
%33 artış var. Bu artışın anlamı çok açık.
Gelecek yılın ilk dokuz ayında yapı kullan-
ma izin belgesi verilecek daire sayısında en
az %20-25 artış göreceğiz. Yani 2015’in ilk
dokuz ayında 700 bine yakın daire için yapı
kullanım izni verilecek. Bu arzı karşılayacak
talebin olduğunu, olacağını ya da nasıl ola-
cağını söyleyebilecek biri var mı?
Dokuz aylık dönemde konut arzı 100’den
112’ye çıkmış. Talep ya da satış ise 100’den
101’e... Makas açılmış. Verilen ruhsatlara
baktığımızda makasın daha da açılacağı gün
gibi ortada.
GÖSTERGELER
116
EKONOMİK
FORUM
dönemde kredili olarak gerçekleştirilen satış
geçen yılın tam beşte bir altında. Diğer satış-
lar ise geçen yıla göre %12 arttı.
Bu arada, toplamda ilk satışın dönemsel
olarak ilk kez geçen yılı aştığı dikkati çekiyor.
On ayda gerçekleştirilen toplam ilk satış 428
bine yaklaştı ve geçen yılki 423 binin üstüne
çıkıldı.
Ya arz?
Konut satışında bir hızlanma var ama
ya arz cephesi? Belediyelerin verdiği inşaat
ruhsatı ve yapı kullanma izin belgeleri gös-
terdi ki, konutta arz, talepten çok daha hızlı
artıyor. Bu verilerin anlamı açık; inşaat sek-
Yapı
ruhsatı
Değişim
(Yüzde)
İzin
belgesi
Değişim
(Yüzde)
Yıllık
2010 907.451
75,0
429.755
-8,6
2011 650.127
-28,4
556.769
29,6
2012 771.081
18,6
556.255
-0,1
2013 835.609
8,4
721.152
29,6
Ocak-Eylül
2013 607.277
11,0
507.244
33,8
2014 809.597
33,3
568.57
12,1
Ruhsat ve kullanım izni verilen
konut sayısı
