81 / 132
81
EKONOMİK
FORUM
İthalat, ihracattan fazla
Gerek Türkiye’de, gerekse global öl-
çekte kullanım alanı giderek genişleyen
alüminyumun global ölçekteki ithalat pa-
zarı 163 milyar dolar, ihracat pazarı ise 162
milyar dolar. İhracat ve ithalatta Çin, Al-
manya ve ABD ilk sıralarda bulurken, Tür-
kiye 2015 yılında yaptığı 3.2 milyar dolarlık
ithalatıyla küresel alüminyum ithalatından
yüzde 2.01, 2.3 milyar dolarlık ihracat ile
de global alüminyum ihracatından 1.44
oranında pay aldı. İthalatı ihracatından
fazla olan Türkiye alüminyum sektörünün
temel ithalat kalemini ise hammadde
oluşturuyor. Boksit cevherinden alümin-
yum üretiminde büyük miktarda elektrik
enerjisi ihtiyaç duyulurken, Rusya, Bir-
leşik Arap Emirlikleri, EFTA ülkeleri gibi
ucuz enerji kaynaklarına sahip ülkeler
tarafından alüminyum daha uygun ma-
liyetlerle üretilebiliyor. Ancak enerjisinin
büyük kısmını ithal eden Türkiye’de ise
boksitten alüminyum üretimi pahalıya
mal oluyor. Bu yüzden yerli üretici, ihtiyacı
olan hammaddeyi ithal yolla karşılama
yoluna gidiyor. Bu da Türkiye’nin yaptığı
alüminyum ithalatının her yıl düzenli bir
artış yaşamasına neden oluyor.
İDDMİB’ten alınan verilere göre, ham-
madde bakımından yüzde 85 oranında
dışa bağımlı olan Türkiye, 2015 yılında 1.1
milyon tona karşılık 2.3 milyar dolar, 2016
yılının ilk yarısında ise 549 bin tona karşılık
953 milyon dolarlık hammadde ithalatı
yaptı. Böylece Türkiye’nin 2015 yılında
yaptığı toplam 3.2 milyar dolarlık ithalatın
2.3 milyar dolarını, 2016 ilk yarısında ise 1.4
milyar dolarlık ithalatın 953 milyon dolarını
hammadde oluşturdu.
Rekabet gücü zayıfladı
Bu arada ülke ekonomisinde önemli
bir konumda bulunan Türkiye alümin-
yum sektörünün başı yıllardır hammad-
de eksikliği ile yüksek enerji maliyetleri
nedeniyle dertte. Son olarak 2015 yılı iti-
barıyla alaşımsız hammaddeye yüzde 3,
alaşımlı hammaddeye yüzde 6 oranında
uygulanan gümrük vergisi ise hammadde
ihtiyacını yüzde 85 oranında ithal yolla
karşılayan sektörün yükünü artırdı.
Bu verginin Türkiye’nin uluslararası pa-
zarlardaki rekabet gücünü zayıflattığına
ve sektörün büyümesini engellediğine
dikkat çeken sektör temsilcileri, verginin
kaldırılmasıyla yerli üreticilerin küresel pa-
zardaki elinin güçleneceğini ve ihracatın
artacağını belirtiyor.
Hammaddenin yanı sıra yüksek enerji
maliyetleri nedeniyle Türkiye’nin gelişmiş
batı ülkelerine göre sahip olduğu işgücü
maliyet avantajını kullanamadıklarından
da yakınan sektör temsilcilerine göre ener-
ji maliyetlerinin rekabet edilebilir seviyele-
re çekilmesi sektörün dış pazarlarda reka-
bet edebilme gücüne olumlu yansıyacak.
2.3
MİLYAR DOLAR
TÜRKİYE’NİN 2015 YILI
ALÜMİNYUM MAMUL
İHRACATI