“Büyüklüğü ve reel ücretlerdeki artış hı-
zının yüksekliği nedeniyle Çin küresel ücret
artışında büyük bir yere sahiptir. Çin dışa-
rıda bırakıldığında reel ücretlerdeki küresel
artış hemen hemen yarı yarıya azalacak,
2013’teki rakam %2’den %1,1’e, 2012’deki
rakam da %2,2’den %1,3’e inecektir. Ge-
lişmiş ekonomiler grubunda reel ücretler
2012 ve 2013 yıllarında hemen hemen
değişmemiş, artış 2012’de yüzde 0,1’de
2013’te ise %0,2’de kalmıştır. Yunanistan,
İrlanda, İtalya, Japonya, İspanya ve Birle-
şik Krallık (İngiltere) gibi kimi örneklerde
2013’te ortalama reel ücretler 2007’deki
düzeyin altında kalmıştır. Bileşim etkileri
(ücretli istihdam kapsamındaki işçilerin bi-
leşimindeki değişikliklerin ortalama ücrete
etkisi) krizden etkilenen ülkelerde önemli
bir rol oynamıştır. 1999 ile 2013 yılları
arasında gelişmiş ekonomilerde emek ve-
rimliliği gerçek ücretlerdeki artışı geride
bıraktı ve ulusal gelirde emeğin payı (ki
aynı zamanda ücretlerle verimlilik arasın-
daki bağlantıyı yansıtır) en büyük gelişmiş
ekonomilerde azaldı.”
EMEĞİN GELİR İÇİNDEKİ PAYI
Genel olarak 1999’dan 2013’e uzanan
dönemde gelişmiş ekonomiler grubunda reel
ücret artışının emek verimliliğindeki artışın
gerisinde kaldığını vurgulayan Belser, emek
verimliliğindeki artışın 2009’dan bu yana
ücretlerdeki artışın önünde gitmeyi sürdür-
düğünün raporda ifade edildiğini söyledi.
Emek verimliliğinin1999 ile 2013 ara-
sında Almanya, Japonya ve ABD’de ücret-
lerdeki artışın önünde gittiği anımsatıla-
rak, Fransa ve Birleşik Krallık gibi diğer ülkelerde ise emeğin
gelir içindeki payının aynı kaldığı ya da artmadığı belirtildi.
Raporun sunumunun ardından “2014 Küresel Ücretler Ra-
poru ve Türkiye’deki Politika Eğilimlerini Tartışma” konulu açık
oturuma geçildi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşar
Yardımcısı Erhan Batur’un moderatörlüğündeki açık oturuma,
TOBB ETÜ-SPMDirektörü Prof. Dr. Serdar Sayan, Koç Üniversi-
tesi İİBF Dekan Yardımcısı Prof. Dr. İnsan Tunalı ile Orta Doğu
Teknik Üniversitesi’nden (ODTÜ) Prof. Dr. Aysıt Tansel katıldı.
TOBB ETÜ-SPMDirektörü Prof. Dr. Serdar Sayan, “Ücretler,
İşsizlik ve Türkiye’nin Ara Eleman Sorunu” başlıklı bir sunum
yaptı. Sunumda, verimliliğin arttığından ancak bu artışa rağ-
men ücretlerin GSYH’deki payının azaldığına değinen Prof. Dr.
Sayan, bunun sebepleri arasında yaşanan ekonomik krizlerin
önemli rolü olduğunu belirtti. Prof. Dr. Sayan ayrıca Türkiye’de-
ki en büyük sorunlardan birinin beceri uyumsuzluğu olduğunu
vurguladı. Bu sorun kapsamında da UMEM Beceri’10 Projesi’nin
önemini anlattı.
102
EKONOMİK
FORUM
TOBB ETÜ
Ücretlerin gerek gelişmiş
ekonomilerde gerekse yükselen
ve gelişmekte olan ekonomilerde
hanehalkı gelirinin başlıca kaynağı
olduğunun belirtildiği raporda,
“Gelişmiş ekonomilerde, ülkeden
ülkeye önemli farklılıklar görülmekle
birlikte, ücretler çalışabilir çağdaki
en az bir üyesi olan haneler
açısından vergi öncesi, yardımlar
sonrası gelirin yaklaşık %70 ile
%80’ini oluşturmaktadır. Raporda
ele alınan yükselen ve gelişmekte
olan ekonomilerde ise ücretlerin
hanehalkı gelirine katkısı daha
azdır; bu pay Arjantin ve Brezilya’da
%50 ve %60 arasında iken, Peru’da
%40, Vietnam’da ise %30’dur.
Özellikle daha düşük gelirliler söz
konusu olduğunda bu ülkelerde
kendi hesabına çalışma sonucunda
kazanılan gelirin toplam gelir içindeki
payı gelişmiş ekonomilerdekine
göre daha büyüktür” ifadelerine yer
veriliyor.
DÜNYADA ORTALAMA AYLIK
ÜCRET 1600 DOLAR
ILO’nun “2014-2015 Küresel
Ücretler Raporu’nda, şu tespitlere
yer veriliyor:
“Emeğin gelir içindeki payı
Rusya’da artarken Çin, Meksika
ve Türkiye’de azalmıştır. Bununla
birlikte, bir noktanın akılda
tutulması yerinde olacaktır: Reel
ücret artışının hızlı olduğu
durumlarda yükselen ve gelişmekte
olan ekonomilerde emeğin
gelir içindeki azalan payının
refah açısından etkileri gelişmiş
ekonomilerdekinden daha farklı
olabilir. Yükselen ve gelişmekte
olan ekonomilerde ortalama
ücretler bugün de en gelişmiş
ekonomilerdekine göre önemli
ölçüde düşüktür. Satın alma gücü
paritesiyle ölçüldüğünde örneğin
ABD’deki aylık ortalama ücret
Çin’dekinin üç katıdır.
Tanımsal ve yöntemsel
farklılıklar nedeniyle ücret
düzeylerinin ülkeler arasında
kesin bir karşılaştırmasını yapmak
güç olmakla birlikte, gelişmiş
ekonomilerde ortalama aylık ücretin
satın alma gücü paritesi bazında 3
bin dolar, yükselen ve gelişmekte
olan ekonomilerde ise bin dolar
olduğu söylenebilir. Dünyada
ortalama aylık ücret 1600 dolar satın
alma gücü paritesi olarak tahmin
edilmektedir. Bununla birlikte
gelişmiş ekonomilerle yükselen
ekonomiler arasındaki gerçek
ücret açısı 2000 ile 2012 yılları
arasında daralmıştır. Bunun temel
nedeni, yükselen ekonomilerde
ücretler artarken gelişmiş ülkelerin
birçoğunda aynı kalması ya da
gerilemesidir.”
ÜCRETLER
HANEHALKI
GELİRİNİN
BAŞLICA
KAYNAĞI
m
Koç Üniversitesi
İİBF Dekan
Yardımcısı Prof.
Dr. İnsan Tunalı,
Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı
Müsteşar Yardımcısı
Erhan Batur,
ODTÜ’den Prof.
Dr. Aysıt Tansel ile
TOBB ETÜ-SPM
Direktörü Prof. Dr.
Serdar Sayan.
