![Show Menu](styles/mobile-menu.png)
![Page Background](./../common/page-substrates/page0076.jpg)
EKONOMİK
FORUM
76
Britanya’daki referandum sonuçları,
AB için bir alarm zilidir. AB’nin gerçek
anlamda bir vatandaşlar Avrupası yarata-
bilmesi, hem siyasi partiler yoluyla halkın
Avrupa düzeyinde katılımını sağlaması,
hem de üye devlet liderlerinin AB’yi bir
günah keçisi olarak kullanmaktan vaz-
geçerek, AB’nin kendi halkları nezdinde
tanıtılması ve anlaşılması için sorumluluk
üstlenmesi ile mümkün olabilir. Bunun
için, kurucu antlaşmaların revizyonu da
dahil olmak üzere kapsamlı bir strateji
oluşturulması bundan sonra bu gibi du-
rumlarla karşılaşılmaması için gereklidir.
Aşırı sağ hareketleri umutlandırdı
Britanya halkının AB üyeliğinden ay-
rılma yönünde karar alması, bazı AB üye-
si devletlerdeki aşırı sağ hareketleri de
umutlandırdı. Fransa’da Marine Le Pen,
Hollanda’da GeertWilders, İtalya’da Matteo
Salvini gibi siyasetçiler kendi ülkeleri için
de AB üyeliği için referandum yapılması
çağrısında bulundular. Bu aşırı sağ liderle-
rin oy oranlarını artırmaya devam ederek,
iktidara gelmeleri durumunda bu sözlerini
uygulamaya geçirmeyi hedefleyecekleri
öngörülebilir. Üye devletlerde aşırı sağın
yükselişi AB’yi de tehdit eden bir hal ala-
bilir. Bunun için bu hareketlerin önünün
kesilmesi için, merkez partilerin kendilerini
yenilemeleri ve aşırı sağın beslendiği eko-
nomik durgunluk ve işsizlik gibi sorunlara
çözümler üretmeleri gerekmektedir.
Bundan sonra ne olabilir?
Referandum sonuçları üzerine gö-
revinden ayrılacağını açıklayan Britanya
Başbakanı David Cameron, referandum
sonuçlarını Parlamento’ya sunmak ve
ayrılma başvurusunu yapmak üzere adım
atmayacağını, bunu yeni seçilecek lidere
bırakacağını ifade etti. Dolayısıyla, yeni
Başbakanı zor bir görev bekliyor olacak.
Referandum sonrasında Britanya kamu-
oyunda bir pişmanlık ve kızgınlık oldu-
ğu da görülüyor. Büyük ölçüde mantığa
değil duygulara dayalı olduğu görülen
AB’den ayrılma yönündeki oylar, İngiliz
pound’unun görülmemiş biçimde değer
kaybetmesine neden olurken, AB ülkele-
rinde yaşayan Britanyalılar ile Britanya’da
yaşayan diğer AB vatandaşlarının gelece-
ğinden, Britanya’nın AB üyesi olarak taraf
olduğu ticaret anlaşmalarındaki statü-
ANALİZ
sünün ne olacağını kadar birçok alanda
belirsizlik ve paniğe yol açtı.
İskoçya’nın durumu
İskoçya Birinci Bakanı Nicola Sturge-
on yaptığı açıklamada, İskoçya’nın AB’de
kalması için tüm opsiyonları değerlendi-
receğini ve İskoçya’nın bağımsızlık refe-
randumunun tekrarlanabileceğini ifade
etti. Bunun yanında, ikinci bir referandum
yapılması için başlatılan dilekçe 3 milyon
imzaya ulaştı. Asgari 100 bin kişinin imza-
ladığı bir dilekçenin Parlamento tarafın-
dan görüşülmesi gerekiyor. Dolayısıyla bu
dilekçenin de Parlamento tarafından gö-
rüşülebileceği ve ikinci bir referandumun
imkansız olmadığı görülüyor. Bundan
sonra olacakları ve alternatif senaryoları
kısaca ele alalım:
Yeniden referandum
Cameron’un yerini alacak lider refe-
randum sonrasında oluşan panik hava-
sını, AB’den ayrılma kampanyasının boşa
çıkan vaatlerini, İskoçya, Kuzey İrlanda
ve Londra’nın büyük ölçüde AB’de kalma
yönünde oy vermesini, gençlerin tep-
kisini vs. dikkate alarak, referandum so-
nuçlarını Parlamentoya sunmaz, erken
seçime gider ve ikinci bir referandum
düzenlenmesi yönünde adım atar. Re-
ferandumda bu kez AB’de kalma yanlıları
kazanır. Britanya’nın geçtiğimiz Şubat
ayında AB Konseyi ile üzerinde anlaştığı
uzlaşma geçerlik kazanır.
Yumuşak Brexit
Cameron’un yerine seçilecek yeni Baş-
bakan, referandum sonuçlarını Parlamen-
to’ya sunar. Parlamento onayından sonra,
AB’ye üyelikten ayrılma yönünde başvuru
yapılır. AB üyeliğinden ayrılma anlaşması
için Lizbon Antlaşması’nın 50. Maddesi
uyarınca müzakereler başlar. Müzakere-
ler sonrasında, Britanya’nın AB iç pazarı-
na erişimini sağlayan, Avrupa ekonomik
alanı veya gümrük birliği türü bir ticari
ortaklığı içeren, dış ve güvenlik politikası
gibi alanlarda işbirliğini mümkün kılan bir
Ortaklık ve İşbirliği Antlaşması imzalanır.
Sert Brexit
AB üyesi devletler, Britanya’daki refe-
randum sonuçlarının açık olduğuna karar
verir ve ayrılma sürecini hemen başlatır.
Müzakereler uzar ve birçok konuda uz-
laşma sağlanamaz. Sonuçta Britanya için
özel bir ortaklık değil, üçüncü ülke sta-
tüsü getirecek şekilde Britanya üyelikten
ayrılır. Bu durumda, İskoçya Britanya’dan
ayrılarak, AB’ye başvurma kararı alır. Kuzey
İrlanda, İrlanda ile birleşmek için girişim-
de bulunur. Diğer bazı AB ülkelerinde de
üyelik için referandumlar düzenlenir.