![Show Menu](styles/mobile-menu.png)
![Page Background](./../common/page-substrates/page0080.jpg)
EKONOMİK
FORUM
80
ANALİZ
dum sürecinde, AB’den çıkışı destekleyen
kampanyada AB bütünleşmesi, göçmen-
ler ve genelde yabancı karşıtlığının (bu
bağlamda Türkiye’nin üyeliği “tehlikesi” de
kampanya da koz olarak kullanıldı) prim
yapmasının ve referandum sonucunda bu
kampanyanın “zafere ulaşması”nın, AB ge-
nelinde yabancı düşmanlığını körükleyen
kesimlerin elini güçlendireceğini tahmin
etmek zor değil. Hemen referandum erte-
sinde Fransa’daki Milli Cephe’nin başkanı
Marine Le Pen ve Hollanda’da Hollanda
Özgürlük Partisi lideri GeertWilders’in attığı
“zafer çığlıkları”bu beklentiyi güçlendiriyor.
AB bütünleşme
sürecinin yavaşlaması
BK’daki referandum sonucu, birçok kişi
tarafından, AB üzerindeki etkisi açısından
1989 yılında Berlin Duvarının yıkılmasına
benzetiliyor. Ancak Berlin duvarının yıkıl-
masının yarattığı Avrupa’nın birleşmesi ve
bütünleşmesi sürecinin hızlanmasının tam
tersi bir etki yaratması bekleniyor. Görünüşe
göre, AB’de barış ve birliktelik siyaseti ya-
panlar değil, nefret siyaseti yapanlar yükse-
lişte. Bu durum da AB bütünleşme sürecini
ve bu sürecin liberal demokratik değerlerini
sallantıya sokuyor. Sonuçta AB’nin dağıl-
bağlayıcı olmadığı savunuyorlar. Nihai ka-
rarın çoğunluğu AB’de kalmaktan yana
olan Parlamento tarafından alınabileceğine,
İskoçya ve Kuzey İrlanda Parlamentolarının
AB’den çıkma kararını onaylamayabilece-
ğine, daha önce başka AB üyelerinin (Dani-
marka Maastricht Antlaşmasının, İrlanda ise
Lizbon Antlaşmasının onay sürecinde) farklı
nedenlerle gerçekleştirdikleri referandum-
lardan olumsuz sonuç çıkınca yaptıkları gibi
referandumun tekrarlanabileceğine dikkat
çekiyorlar. Bunun için şimdiden 4 milyon
imza toplandığını söylense de, başta An-
gela Merkel olmak üzere AB üye devlet
liderleri artık referandum sonucundan geri
dönüş olmayacağını ifade ediyorlar.
Pound’un değeri
ciddi biçimde düştü
Yaşanan şokun atlatılmaya çalışıldığı
bu dönemde BK vatandaşları tarafından
verilen kararların ülke üzerindeki olumsuz
etkileri şimdiden görülmeye başladı bile.
BK’nın para birimi Pound’un değeri ciddi
biçimde düştü; Londra Borsası geriledi. İs-
koçya BK’dan ayrılma yönünde iki yıl önce
yaptığı referandumu tekrarlayacağını söy-
leyerek, başbakan düzeyinde AB yetkilileri
ile temasa başladı.
Söz konusu referandum sonucunun AB
tarihinde bir dönüm noktası teşkil edece-
ğine şüphe yok. Ancak bu sonucun uzun
ve belirsiz bir boşanma sürecinin sadece
başlangıcı olduğunun da anlaşılması lazım.
Birçok belirsizliğe gebe olan bu“ayrılma sü-
reci” konusunda net değerlendirmeler ya-
pabilmek için, bilinmesi gereken unsurların
başında BK’nın AB’den ayrılma koşulları ge-
liyor. AB müktesebatına, Lizbon Antlaşması
ile eklenen “ayrılma hükmü”, Antlaşma’nın
50. Maddesinde yer alıyor. Bu maddenin
işletilmeye başlaması için, ayrılmak isteyen
üye devlet olarak BK’nın resmen başvuru
yapması gerekiyor. Bu başvurudan sonra
AB ve BK bir“ayrılma anlaşması”yapabilmek
için müzakereleri başlatabiliyorlar. İki yıla
kadar uzayabilecek bu müzakereler için ek
süre gerekip gerekmediğine ise, 27 AB ül-
kesinin oybirliği ile karar vermesi gerekiyor.
Çıkış süreci için zirve yapıldı
AB liderlerinin BK’daki referandum
sonucunu değerlendirdikleri 28-29 Hazi-
ran tarihli zirvede, BK’nın çıkışının, AB’nin
Yunanistan’ın ekonomik durumu, mülte-
ci krizi ve komşu bölgelerdeki krize karşı
politika belirlemeye çalıştığı bu günlerde
daha fazla belirsizlik ve dolayısıyla istikrar-
sızlık yaratmaması için, çıkış sürecinin bir an
önce başlatılması istendi. Bu talebe karşın
BK’nın AB’den ayrılmasının beş yıl kadar
sürebileceği konuşuluyor. Ancak bu süreç
tamamlanıp BK AB’den resmen ayrıldıktan
sonra, AB ile BK arasında bu sefer bir“ortaklık
anlaşması”yapılması gündeme gelebilecek.
Sözkonusu AB zirvesinin sonuçlarında da
ifade edildiği gibi, anlaşmanın koşullarının
belirlenmesinde bu kez AB ağırlığı hissedi-
lecek. Zirve sonuç belgesinin ancak iki sayfa
olmasına rağmen, ayrıntıya girildi ve BK’ya
“AB tek pazarının bir parçası olarak kalmak
istiyorsan, kişilerin serbest dolaşımına karşı
çıkmaman gerekir” denildi. Bu vurgunun
nedeni, referandum sürecinde, AB’den ay-
rılmak isteyen kesimlerin en fazla kişilerin
serbest dolaşımına karşı çıkmaları ve AB’den
bu tavizi koparamamış olan Cameron’ı ba-
şarısızlıkla suçlamış olmaları…
Milliyetçi popülist
partilerin güçlenmesi
Bu aşamada BK’daki referendum sonu-
cunun AB üzerindeki olası etkileri konu-
sunda şunlar söylenebilir: BK’da referan-