20 / 132
EKONOMİK
FORUM
20
KAPAK
COĞRAFİ İŞARETLİ
ÜRÜNLER İÇİN ÖZEL BİR
YAPIYA İHTİYAÇ VAR
TOBB BAŞKANI M. RİFAT HİSARCIKLIOĞLU:
Coğrafi işaretli ürünlerin üretimini kayıt altına alacak
denetimini yapacak, kontrolünü sağlayacak ve pazarlamasını
yapacak bir yapıya ihtiyaç olduğu görünüyor. Bu yapı, TPE
TOBB, Odalarımızın ve Borsalarımızın katılımıyla coğrafi işaretli
ürünlerin gelişimini sağlayacak güçte ve etkinlikte olabilecektir.
A
nadolu’da 12 bin yıllık kültürel
birikimin mirası olarak günü-
müze kalan 2 bin 500’ün üze-
rinde yöresel ürün bulunuyor.
Bu ürünler hem yerel ekonomiyi ayakta
tutuyor, hem de kültürel zenginlikleri ya-
şatıp, gelecek kuşaklara aktaran değerli
miras görevi görüyor.
Coğrafi işaretler, yöresel ürünlerin ge-
leneksel özellik ve kalitelerinin korunarak
gelecek nesillere aktarılmasını sağlarken,
bölgelerine ve üreticilerine marka değeri
ve dolayısıyla da ekonomik değer kazan-
dırıyor. Halen coğrafi işaret almış 191 yerel
ürünümüz mevcut. 287 ürün için de de-
ğerlendirme süreci devam ediyor.
Coğrafi işaretlerle yerel değerlerin ko-
runması yönündeki çalışmalar Odalarımız
ve Borsalarımız kanalıyla özellikle 2015
yılında çok önemli bir noktaya ulaştı. Bir
sene içinde 49 coğrafi işaret ve 7 tescil
başvurusu yapıldı. Halen Türk Patent Ens-
titüsü’nden “coğrafi işaret” tescili alan 191
ürünün 60’ı Oda ve Borsalarımız tarafından
tescil ettirilmiştir. Bundan sonraki süreçte
coğrafi işaretli ürünler konusunda Oda ve
Borsalarımız daha aktif olmalıdır.
10 milyar dolarlık ihracat
potansiyeli bulunuyor
Bir sınai mülkiyet hakkı türü olan “coğ-
rafi işaret” ülkemizde 1995 yılında çıkarılan
555 sayılı KHK ile düzenlenmiştir. Ancak bu
ürünlerimizin katma değerinde kayda de-
ğer bir artış sağlanamamıştır. Hâlbuki Türki-
ye’deki yöresel ürünlerin yaklaşık 10 milyar
dolarlık ihracat potansiyeli bulunuyor.
AB’de yöresel ürünler yerinde istihdam
ve kırsal kalkınmanın anahtarı, kadın istih-
damını artırma ve geliştirme konusunda
da en etkin unsurlardan biri. Kültürel var-
lığın öncelikli aktarıcısı olan kadınların
çalışma alanı olarak büyük önem taşıyan
yöresel ürünler, kamu yararı üreten ekono-
mik faaliyetler arasında da sayılıyor.
Avrupa Birliği ülkelerinde üreticiler,
belirli tarım ürünleri ve gıda maddelerinin
isimlerini üç ayrı program kapsamında kay-
dettirebiliyor ve koruma altına alabiliyor.
AB Köken ve Kayıt Veri Bankası’nda yaklaşık
1.300 coğrafi işaret mevcuttur. AB’deki
coğrafi ürün piyasasının 75 milyar Euro
olduğu tahmin edilmektedir. Bu meblağ
farklı kıstaslara göre değişebilmekle birlikte
kesin olan şey tüketicilerin coğrafi ürünlere