cak ayı başında Paris’te mi-
zah dergisi Charlie Heb-
do’ya yönelik saldırı ve
sonrasında yaşananlar,
Avrupa Birliği’ni (AB)
iç ve dış sınırlarında
güvenliğe ilişkin politi-
kalarını yeniden gözden
geçirmeye itti. Saldırılardan
hemen sonra Paris’te bir araya gelen AB üye
ülke İçişleri Bakanları toplantısından, AB’nin
kendi Havayolu Yolcu Kayıt Sistemi’ni (Pas-
senger Name Records /PNR) oluşturması ve
PNR bilgilerinin toplanması, depolanması ile
sınır ötesi paylaşımı konusunda daha etkin
bir mekanizmanın kurulması mesajı çıktı. AB
Konseyi Başkanı Donald Tusk ve Dış İlişkiler
ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Fe-
derica Mogherini, AB’nin kendi PNR sistemi
üzerindeki çalışmayı ilerletmesi için Avrupa
Parlamentosu’na çağrı yaptı.
PNR hâlihazırda uzun yıllardır birçok
ülke tarafından özellikle terör ve suçlarla
mücadele kapsamında etkin şekilde kullanı-
lan bir araç. AB genelinde ise birçok üye ülke
kendi PNR sistemine sahip iken, mevzuat ek-
sikliği sebebiyle PNR verileri Birlik genelinde
etkin olarak paylaşılamıyor. PNR ile ilgili bir
diğer sorunlu alan ise Avrupa içi uçuşlarla
ilgili. Hâlihazırda Avrupa içinde, üye ülkeler
arası yapılan uçuşlarda yolculara ait sınırlı
bilgi, hava yolu şirketleri tarafından topla-
nabiliyor ve bu bilgilerin üye ülkeler arasında
paylaşımında ciddi engeller bulunuyor.
PNR bilgilerinin toplanması, depolanması
ile paylaşımı alanında Birlik, mevzuatın oluştu-
rulamamasında ise Avrupa Parlamentosu’nun
çekince ve endişeleri önemli yer tutuyor. Ko-
nuya ilişkin mevzuat düzenlemesinin son
dört yıldır Avrupa Parlamentosu gündeminde
olduğu düşünülürse, ortak PNR uygulaması
konusunun, önümüzdeki günlerde AB İçişleri
Bakanları ve AB liderlerinin de gündeminde
sıklıkla yer alacağını söylemek mümkün.
Peki, PNR nedir ve neden önemlidir? Tür-
kiye’de daha çok basit bir “rezervasyon bilgi-
si” olarak algılanan PNR uygulamasına ilişkin
AB’nin mevcut politikası nasıl? Bu alanda
AB’de ne gibi değişiklikler yaşanabilir ve daha
da önemlisi bu değişiklikler 1980’li yıllardan
bu yana AB üye ülkelerine girişte zorunlu vi-
zeye tabi olan Türk vatandaşlarını etkiler mi?
PNR NEDİR?
Türkiye’de daha çok “rezervasyon bil-
gisi” olarak bilinen PNR aslında yolcuların
uçak rezervasyonları sırasında, hava yolu
şirketi tarafından toplanan bilgi ve verilerin tümü anlamına ge-
liyor. Bu çerçevede PNR bilgisi yolculuğu yapacak kişinin kimlik
bilgilerinin yanı sıra:
●
İletişim bilgileri (adres, cep telefonu numarası ve e-posta
adresi),
●
Ödeme kredi kartıyla yapıldıysa kredi kartına ilişkin bilgiler,
●
Uçuşu gerçekleştirecek kişinin uçuş numarası, saati ve
destinasyonu,
●
Koltuk seçimi, bagaj sayısı, yolcu seçim yapmış ise uçuş
sırasında yiyeceği yemek,
●
Kişi grup halinde seyahat ediyor ise aynı rezervasyon nu-
marası altında seyahat edeceği diğer yolcular ve bu kişilere ait
bilgileri içeriyor.
PNR bilgisi kapsamında ayrıca hava yolu şirketi, kişi herhangi
bir sık uçan yolcu programı ya da müşteri sadakat programı üyeli-
ği çerçevesinde rezervasyonunu yaptırmış ise kişinin geçmişteki
diğer seyahatlerine ilişkin dökümüne de ulaşmış oluyor.
PNR NEDEN ÖNEMLİ?
Görüldüğü üzere, “rezervasyon bilgisinin” ötesinde olan PNR
bilgisi, yolcunun gerçekleştireceği veya daha önce gerçekleştirdiği
seyahatlere ilişkin bol miktarda bilginin depolandığı bir alan.
64
EKONOMİK
FORUM
GÜNCEL
