EKONOMİK
FORUM
45
i
DOSYA
Bu Kanun kapsamındaki teşvik unsurları; Ar-Ge indirimi, gelir
vergisi stopajı teşviki, sigorta primi desteği, damga vergisi istisnası
ve teknogirişim sermayesi desteğidir.
5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklen-
mesi Hakkında Kanun’da yapılan son değişikliklerle 50 tam zaman
eşdeğer Ar-Ge personeli sayısı 30’a düşürülmüş, ayrıca sağlanan
sigorta primi desteğindeki beş yıl sınırlaması kaldırılmıştır. Bu
değişiklikler sayesinde, KOBİ’lerin de Kanun’dan faydalanmaları
kolaylaştırılırken, Ar-Ge personel istihdamının devamlılığının sağ-
lanması adına önemli bir adım atılmıştır.
Özel sektörün kurduğu Ar-Gemerkezlerini yeterli görüyor
musunuz?
Özel sektör Ar-Ge merkezlerinin kurulması için gerek-
li olan asgari Ar-Ge personel sayısı da 30’a düşürülmüş olup
yeni kurulacak merkezlerle özel sektörün Ar-Ge ve yenilik fa-
aliyetlerinin artacağını düşünüyoruz. Bu merkezlerin sayı-
larının artması nitelikli istihdama da önemli katkısı olacaktır.
Özel sektörümüzün Ar-Ge harcamasındaki payı %45’i geçmiştir.
Bunun %60’lara ulaşması ülkemizin 2023 yılı hedefidir. Bunu
gerçekleştirmek üzere üniversite sanayi işbirliğini sağlayacak,
güçlendirecek ve sürdürecek kurumsal yapılar ve arayüzler oluştu-
rulmakta olup önemli destekler sağlanmaktadır. Şimdiki hedefimiz,
önümüzdeki dönemde bu oranın sanayileşmiş ülkelerde olduğu gibi
%60’ların da üzerine çıkarılmasıdır.
Bakanlık olarak Ar-Ge için ne tür teşviklerde
bulunuyorsunuz?
Bakanlık olarak bilindiği üzere Ar-Ge çalışmalarına proje bazında
ciddi destekler sağlanmıştır. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin ku-
rulmasına yönelik sağlanan desteklerin yanı sıra üniversite-sanayi
iş birliğinin geliştirilmesi amacıyla San-Tez proje desteği, üniversite
öğrencilerine yönelik yenilikçi iş fikirlerini hayata geçirebilmeleri
için Teknogirişim Sermayesi desteği, proje destekleri sonucunda
çıkan ürünlerin ulusal ve uluslararası platformlarda tanıtılması ve
pazarlanması amacıyla Teknopazar desteği ve en önemlisi ise bütün
bu Ar-Ge çıktılarının ülke ekonomisine kazandırılması için bu ürün-
lerin üretimine yönelik yapılacak yatırımları desteklemek amacıyla
en son uygulamaya koyduğumuz Teknolojik Ürün Yatırım Destek
Programı ile Ar-Ge faaliyetlerinin teşviki nok-
tasında ciddi adımlar atılmıştır.
Bakanlığımızın hedefleri arasında bütün
illerde bilim merkezlerini kurmak ve ülke-
mizde ihtiyaç duyulan endüstriyel tasarım-
ların teşvik edilmesi amacıyla yeni bir teşvik
programını hayata geçirmek, dolayısıyla Ar-Ge
harcamalarını milli gelir içerisindeki payını
2023 yılına kadar %2’ye çıkarılmasında öncü
rol olmayı üstlenmek olacaktır.
KOSGEB desteklerini, özellikle de Ar-
Ge ve inovasyon açısından etkinleştirmek
için yeni düzenlemelere ihtiyaç var mı?
KOSGEB destek programlarımızı kurgu-
larken saha çalışmaları ve gözlemler gerçek-
leştirerek çerçevemizi belirledik. Özellikle KO-
Bİ’lerimizin destek ihtiyaç analizlerini yüzlerce
KOBİ’den, sivil toplum kuruluşlarından ve
akademisyenlerden aldığımız geri dönüşlerle
ortaya koyduk ve buna göre bütüncül bir yakla-
şım sergiledik. Bütüncülden kastımız KOBİ’yi
yaşayan bir organizma olarak görüp, doğu-
mundan gelişimine kadar ki süreçlerin tümün-
de yalnız bırakmadan destek programlarımızla
ekonomi içerisinde yaşatmak ve büyütmek.
Bu çerçevede Girişimcilik Desteği’nden Ar-
Ge İnovasyon Desteği’ne, Sınai Mülkiyet’ten
Danışmanlık Desteği’ne kadar birçok alanda
KOBİ’lerimize destek oluyor, yelpazeyi ola-
bildiğince geniş tutmaya çalışıyoruz. Avrupa
Birliği (AB) ve dünyadaki destek programları
örneklerine uygunmodellemeler yaparak KO-
Bİ’lerimizin en modern standartlarda destek-
lerden yararlanmalarını ve küresel piyasalarda
rekabetçi pozisyonlarını korumalarını arzu
ediyoruz. Öyle ki, KOSGEB destek modelleri,
ülkemizi ziyarete gelen hemen hemen tüm
ülkelerin dikkatini çekerek Başkanlığımız’dan
bu konu hakkında bilgi talep ediliyor. Bazı
ülkeler KOSGEB destek modellerini kendi ül-
kelerine birebir yansıtıyor. Uluslararası alanda
yaşadığımız bu gelişmeler bizi mutlu ediyor.
KOBİ’lerin girişim safhasında ihtiyaç duyduk-
ları alanlar, sonrasında ayakta kalabilmek için
gerekenler ve nihayetinde kurumsallaşarak
ülke ekonomimizin istikrarına katkı sağlayan
bir şirket haline gelene kadar ki süreçlerin
hepsi titizlikle incelenerek destek program-
larımız buna göre şekillenmiştir. Ar-Ge ve
İnovasyon Destek Programımız’ın belirlenme
süreci de aynıdır. Özellikle inovasyon ve tasa-
rım süreçlerine artık daha fazla odaklanıyo-
ruz. Şu an KOBİ’lerimizden gelen olumlu geri
dönüşler de bizi mutlu ediyor. Ancak bunu
yeterli görmüyor ve çok daha büyük bütçelerle
2023 vizyonuna yaraşır projelere destekler
vermek istiyoruz.
Özel Sektör Ar-Ge
Merkezleri
Faal Firma
İstihdam Yürütülen Proje
Tescil Edilen
Patent Sayısı
Başvurusu
Yapılan Patent
Sayısı
Yabancı/Ortaklı
Firma Sayısı
163 adet
20.725 kişi
3.927 adet
952 adet
1.751 adet
33 adet
Teknoloji Geliştirme
Bölgeleri
(Birikimli) Yıllar
Teknoloji
Geliştirme
Bölgeleri:
(Birikimli) Yıllar
2007 2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Teknoloji Geliştirme
Bölge Sayısı
28
31
37
39
43
45
52
59
Toplam İşletme
Sayısı
802
1,154
1,254
1,515
1,800
2,174
2,247
2,778
Yabancı/Ortaklı
İşletme Sayısı
25
32
53
64
66
71
71
111
Yürütülen Ar-Ge
Proje Sayısı
2,513 3,069
3,403
4,102
4,979
5,703
5,768
7,333
Biten Ar-Ge Proje
Sayısı
4,221
5,874
7,179
8,052
10,661 10,853 11,768
Ar-Ge Çalışanı Sayısı
9,770 11,093 11,021 13,397 15,822 19,498 19,786 28,506
