EKONOMİK
FORUM
41
i
DOSYA
6550 sayılı Araştırma Altyapılarının
Desteklenmesine Dair Kanun ile yapılan
düzenlemeler kısaca şu şekilde özetlenebilir:
•
Araştırma altyapılarının yeterlik
değerlendirmesine tabi tutularak, yeterlik
verilen araştırma altyapılarına tüzel kişilik
kazandırılması,
•
Araştırma altyapıları bünyesinde;
yükseköğretim kurumlarının yanı sıra
özel sektör, kamu ve STK’nın temsil edildiği
yönetim kurulu,
altyapının gelişiminde yönlendirici ve
yol gösterici bir fonksiyon icra edecek danışma
kurulu,
profesyonel bir yönetim anlayışının
benimsenmesine yönelik olarak müdürlükten
oluşan bir yönetim yapısının oluşturulması,
•
Nitelikli insan kaynağı konusunda
yaşanan sorunların giderilmesine yönelik olarak
araştırma altyapılarına yurt içi ve yurtdışından
sözleşmeli olarak personel çalıştırma imkânı
getirilmesi,
•
Bu çerçevede kamu kurumları ve
üniversitelerden araştırmacıların tam ve
yarı zamanlı olarak araştırma altyapısında
görevlendirilmesi,
•
Performansa bağlı ücret uygulamasıyla
araştırmacıların motivasyonlarının artırılması,
•
Tüzel kişilik kazanan araştırma
altyapılarının gelir ve giderlerini yönetmelerine
imkân sağlayacak kendilerine ait bütçelerinin
olması,
•
Performansa dayalı izleme,
değerlendirme ve destekleme sistemi kurularak
araştırma altyapılarına merkezi bütçeden
finansman sağlanması,
•
Araştırma altyapılarına teknoloji
geliştirme bölgeleri ve özel sektör Ar-Ge
merkezlerine sağlanan benzer şekilde muafiyet
ve istisnalar sağlanması,
•
Yeterlik verilen araştırma altyapılarının
belirlenecek ilkeler doğrultusunda
yükseköğretim kurumları, kamu kuruluşları ile
özel sektörden araştırmacı ve diğer kullanıcılara
açık olması ve kesintisiz hizmet vermesi,
•
Araştırma altyapıları arasında
işbirliklerinin geliştirilmesi amacıyla
platformların oluşturulması ve platform
faaliyetlerinin desteklenmesi,
•
Araştırma altyapılarının yükseköğretim
kurumlarıyla özel sektör ve/veya sivil toplum
kuruluşu ortaklığında kurulabilmesi,
•
Altyapıların üniversite yerleşkelerinin
yanı sıra teknoloji geliştirme bölgesi, organize
sanayi bölgesi, endüstri bölgesi ve özel sektöre
ait alanlarda kurulmasına imkân tanınması,
•
Araştırma altyapılarında üretilen bilgi
ve geliştirilen teknolojilerin ülke ekonomisine,
sınaî ve sosyal gelişmeye katkıda bulunacak
ticari değerlere dönüşmesini sağlamak
amacıyla şirket kurmalarına ve/veya kurulmuş
şirketlere belli şartlarla ortak olmalarına izin
verilmesi.
6550 SAYILI ARAŞTIRMA ALTYAPILARININ
DESTEKLENMESİNE DAİR KANUN’LA
AR-GE
FAALİYETLERİNE VERGİSEL TEŞVİKLER DE SAĞLANIYOR
Küçük ve orta ölçekli şirketler, adından da anlaşılacağı
gibi son derece kısıtlı bir sermayeyle faaliyetlerini sürdü-
rüyor. Yatırım yapamama kıskacında da büyüme şansı elde
edemiyor. Türkiye ekonomisinin belkemiğini oluşturan
KOBİ’lerin büyüyebilmesi ve rekabet edebilmesi için önce-
likle üretim maliyetlerini azaltmaları şart. Ar-Ge bu noktada
KOBİ’lerin imdadına yetişiyor. KOBİ’ler için uygun Ar-Ge
modelleri geliştirip destekleme programlarıyla da teşvik
edilmesi gerekiyor.
Aynı zamanda geliştirilen yenilikçi ürün, düşünce ve faali-
yetlerinin patentle korunması da en az yenilik üretmek kadar
önemli. Patentle korunmayan yeniliklerin mülkiyeti koruna-
madığı gibi fikir hırsızlığına da olanak tanınmış oluyor, bu da
Ar-Ge faaliyetleri için ayrılan bütçenin boşuna tüketilmesine
neden olabiliyor. Ar-Ge faaliyetleri sırasında ortaya çıkan
fikirlerin haklarının korunması, Türkiye’yi patent yoksunu
ülke olmaktan kurtarabilir.
Ar-Ge ve inovasyonun ekonomiye kat-
kılarının farkında olan Kalkınma Bakan-
lığı ve ilgili diğer bakanlıklar bu alanda
çalışmalarına hız verdikleri gözlemleniyor.
Kalkınma Bakanlığı koordinasyonunda
ilgili kamu kurumları, özel sektör temsil-
cileri, üniversiteler ve sivil toplum kuru-
luşlarının katıldığı çok sayıda çalıştay ile
toplantı gerçekleştirerek, Sanayi ve Tekno-
loji Bakanlığı ve TÜBİTAK’la 2012 yılında
işbirliği protokolü imzalanarak, araştırma
altyapılarının performanslarının değerlen-
dirilmesine yönelik çalışmalar başlatıldı.
Yürütülen tüm bu çalışmalar sonucunda
6550 sayılı Araştırma Altyapılarının Des-
teklenmesine Dair Kanun hazırlandı ve
TBMM’ye sevkinin üzerinden fazla zaman
geçmeden kanunlaşarak 10 Temmuz 2014
tarihinde yürürlüğe girdi. Araştırma Alt-
yapılarının Desteklenmesine Dair Kanun
ile araştırma altyapıları olarak adlandırı-
lan ve Ar-Ge faaliyetlerinin yapıldığı ileri
araştırma laboratuvarı, tematik araştırma
laboratuvarı ile merkezî araştırma labora-
tuvarının yükseköğretim kurumu yerleş-
kelerinde, kamu kurum ve kuruluşlarına
ait alanlarda, teknoloji geliştirme bölge-
leri, organize sanayi bölgeleri ve endüstri
bölgelerinde özel sektör kamu işbirliğiyle
kurulabilmesi, böylece Ar-Ge faaliyetleri-
nin desteklenmesi amaçlanıyor.
