42
EKONOMİK
FORUM
DOSYA
K
alkınma Bakanı Cevdet Yılmaz,
dünyada Ar-Ge ve yenilik alanın-
da başarılı olan ülkelerin, eko-
nomik istikrarlarını sağladığını,
ekonomik krizlerden göreceli olarak daha az
etkilendiklerini ifade etti. Dünyadaki başarılı
örneklerin Ar-Ge, teknoloji ve yenilik için etkin
bir ekosistemin gerekli olduğunu gösterdiğine
ifade eden Bakan Yılmaz, “Bu ekosistemde bil-
ginin üretilmesi kadar faydaya dönüştürülmesi
ve ticarileştirilmesi de önem taşımaktadır.
Üniversiteler, araştırma altyapıları ve araş-
tırmacı insan kaynağı bilgiyi üreten sistemin
temel taşlarını oluştururken, üretilen bilginin
katma değere ve faydaya dönüşmesini sağlayan
piyasa şartları tamamlayıcı bir rol üstlenmek-
tedir. Burada önemli olan bu iki sistemin birbi-
rini olumlu yönde etkilemesidir” dedi.
Türkiye’nin Ar-Ge harcamalarının
miktarı ve GSYH’ye oranı nedir?
Ar-Ge harcamalarının GSYİH’ye ora-
nı 2002 yılında %0,53 iken, 2012 yılında
%0,92’ye yükselmiştir. Yine 2002 yılında 1,8
milyar lira olan Ar-Ge harcaması 2012 yılın-
da 13 milyar lira düzeyine çıkmış, yani nomi-
nal olarak yaklaşık yedi kat artmıştır. Kamu
Yatırım Programları kapsamında, Ar-Ge ve
yenilik alanına ayrılan kaynaklar da 2002
yılındaki 114 milyon lira düzeyindeyken
2014 yılında 1,8 milyar liraya yükselmiştir.
Ar-Ge alanında yapılan harcama kadar
hatta daha önemli olan bir husus da Ar-Ge
ve yenilik çalışmalarını yapacak insan gücü
kapasitesinin geliştirilmesidir. Bu alanda da
önemli kazanımlarımız olmuştur. 2002 yılın-
da yaklaşık 29 bin olan tam zaman eşdeğer
(TZE) Ar-Ge personeli sayısı 2012 yılında
105 bini aşmıştır.
Sevindirici ve geleceğe dair umut verici
başka bir gelişme ise özel sektörün Ar-Ge
kapasitesinin artmasıdır. 2002 yılında Ar-Ge
harcamalarının sadece %28,7’si özel sektör
tarafından gerçekleştirilirken, 2012 yılı itibarıyla bu oran %45,1
olmuştur. Özel sektördeki tam zaman eşdeğer araştırmacı sayısı
da aynı dönemde 6 binden 52 bine çıkmıştır. Özel sektör Ar-Ge
faaliyetlerinin ve Ar-Ge personel istihdamının artmasında, özel
sektörün rekabet gücünü geliştirme isteğinin yanı sıra Ar-Ge des-
teklerinin miktarı ve çeşidinde yaşanan artışlar da etkili olmuştur.
2023 yılı hedeflerine ulaşmak için Ar-Ge’nin GSYH
içindeki payı ne olmalı?
2023 yılı hedeflerine ulaşabilmek için Ar-Ge harcamalarının GS-
YİH içerisindeki payının %3’e yükseltilmesi, Ar-Ge harcamalarının
üçte ikisinin özel sektör tarafından gerçekleştirilmesi ve tam zaman
eşdeğer araştırmacı sayımızın 300 bine yükseltilmesi gerekmektedir.
Bu doğrultuda, bugüne kadar araştırma altyapılarına önemli ölçüde
yatırım yapılmıştır. Kalkınma Planı ve Bilim ve Teknoloji Yüksek
Kurulu kararlarında belirlenen öncelikli teknoloji alanları başta ol-
mak üzere, araştırma altyapıları oluşturulması amacıyla 2003-2014
yılları arasında yaklaşık 3 milyar lira kaynak harcanmıştır.
Özel sektörün Ar-Ge alanındaki ihtiyaçlarını karşılamak
üzere ne tür altyapı destekleri veriliyor?
Yatırım programları kapsamında kamu kurumlarına ve üni-
versitelere “ileri ve tematik araştırma laboratuvarları ile merkezi
AR-GE ÇALIŞMALARINA
13 MİLYAR LİRA
HARCANDI
Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz, Türkiye’nin 2002 yılında toplam Ar-Ge
harcamalarının milli gelire oranının 0,53 civarındayken, 2012 yılında %0,92’ye
kadar yükseldiğini,
2002’de 1,8 milyar lira olan Ar-Ge harcamalarının da, 2012’de
13 milyar lira
düzeyine çıktığını söyledi.
m
Kalkınma
Bakanı Cevdet
Yılmaz, 2002’de
özel sektörün
toplam Ar-Ge
harcamaları içinde
%28 olan payının
%45’e yükseldiğini
belirtti.
